شناسه خبر : 246794
95/11/18 - 12:20 - 2017-2-6 11:20:17
چگونه تهران ژنو مشرق زمین می شود؟
نقشه راه تمدن نوین اسلامی در پیامبرشناسی:

چگونه تهران ژنو مشرق زمین می شود؟

یکی از شاخصه های مهم در تمدن نبوی، توجه بنیادین به علم و معرفت است. این اهمیت در تمدن نبوی به گفته‌ی پیامبر، گام نهادن در مسیر علم ، قدم گذاشتن درراه بهشت است و این باور وجود دارد که در حقیقت علم و معرفت سرآمد همه‌ی خوبی‌ها و نادانی ریشه‌ی همه بدی‌هاست.

گروه آیین و اندیشه فرهنگ نیوز؛تمدن اسلامی در طول حیات خود، فرازوفرودهایی داشته و با پیروزی انقلاب اسلامی، بیداری اسلامی در ایران به اوج رسید و جهان اسلام به‌سوی بیداری حرکت کرد و عزمی نو در مسلمانان پدید آورد و اراده و تمدن سازی نوینی را بر پایه وحی الهی، در بین رهبران و نخبگان خلاق انقلاب و نظام جمهوری اسلامی ایران برانگیخت و در این راستا، مقام معظم رهبری برای توسعه تمدن اسلامی، نظریه جدید «تمدن نوین اسلامی» را مطرح کرده است.

در این موضوع، در محور کلان و مهم و قابل‌تأمل است؛ 1.تحقق اراده ملت و 2.الگوی مطلوب.

1.اراده ملت:برای ساخت تمدن، تنها تجربه تمدن سازی و نیز دغدغه‌های امروز نسبت به تمدن غربی کافی نیست. بنابراین می‌توان گفت نخستین سنگ بنای تمدن سازی تحقق اراده یک ملت است که می‌خواهد هویتی مستقل پیدا کند و نمی‌خواهد در ذیل تمدن غربی و در ذیل اراده دیگران قرار گیرد. انقلاب اسلامی مهم‌ترین دستاوردش، سامان‌دهی نوین اراده سیاسی در کشور ماست. هویت اسلامی و ملی مردم ما که با انقلاب و معماری امام خمینی(ره) تحقق یافت سنگ بنای تمدن سازی است. علامه اقبال لاهوری«فلسفه خودی» را نقطه اتکا مسلمانان در عصر جدید می‌انگارد و باشگفتی پیش‌بینی می‌کند که تهران در آینده قرارگاه مسلمانان خواهد شد: ژنو مشرق زمین.

2.الگوی مطلوب: بی‌گمان بدون تبیین شاخص‌های فکری، ارزشی و عینی تمدن نوین اسلامی که درصدد ساختن آنیم ، نمی‌توانیم با موفقیت پیش رویم ، چه این‌که شاخص‌ها ، علامات و راهنمایند و «علامات وبالنجم هم یهتدون»( نحل : 16 )بدیهی است ماهیت اسلامی تمدن جدید مشروط به بهره‌گیری از شاخص‌های وحیانی است که آن را باید در قرآن کریم و سیره‌ی رسول خدا(ص) جست‌وجو کنیم. بدون تردید تمدن جدید اسلامی ، شاخص‌های راهنمای خود را باید از تمدن نمونه‌ی نبوی(ص) بگیرد ، حال پرسش این است که شاخص‌های تمدن نبوی کدم‌اند؟ در این نوشتار به مهم‌ترین موارد آن اشاره می‌کنیم:

1. خدامحوری و کرامت انسانی:

اساسی‌ترین شاخص تمدن نبوی خدامحوری است. اعتقاد به وحدانیت خداوند و توحید در همه ابعاد ذاتی ، صفاتی ، ربوبی ، عبادی ، اطاعت ، ولایت و حاکمیت خود را نشان می‌دهد. پیامبر اسلام(ص)تمدنی را بنیان گذاشت که ستون خیمه آن خدامحوری ، اطاعت از فرمان‌ها الهی ، نفی الهه‌ها و مبارزه با نظام خدایگانی ـ بندگی ( ولا یتخذ بعضنا بعضاً ارباباً من دون الله ) ( آل عمران /64 ) در میان انسان‌ها بود .

هرگونه عبودیت انسان برای انسان ، جماد ، نبات و شهوات و دنیا نفی شد. نه‌تنها خدایان نفی شدند بلکه اصالت انسان ، دنیا و طبیعت نیز ، عبادت و بندگی تنها مخصوص خداوند شد. اصالت الله گرچه اصالت انسان یا به تعبیر امروزی آن اومانیسم ( Humanism ) را نفی می‌کرد ، اما به معنای کم داشت قدر انسان نبود بلکه کرامت و شرافت انسان را به دنبال داشت و عامل شکوفایی وجود او بود . دلیل این مدعا سخن خداوند در قرآن است آنجا که فرمود: ولقد کرّمنا بنی‌آدم ( اسراء / 70 ) نتیجه این‌که در هرگونه تمدن سازی نوین گام‌ها باید در صراط مستقیم اصالت الله و کرامت انسان روان گردد وگرنه با انسان‌محوری ، دنیاگرایی و نظام ارباب ـ رعیتی نمی‌توان به تمدن اسلامی مطلوب رسید .

2. جنبش نرم‌افزاری:

شاخص دیگر تمدن نبوی، توجه بنیادین به علم و معرفت است. این اهمیت با توجه به نخستین آیات نازل‌شده بر پیامبر(ص) با « خواندن » ، « قلم » و « علم » آغاز می‌شود. در تمدن نبوی به گفته‌ی رسول خدا ، گام نهادن در مسیر علم ، قدم گذاشتن درراه بهشت است و این باور وجود دارد که در حقیقت علم و معرفت سرآمد همه‌ی خوبی‌ها و نادانی ریشه‌ی همه بدی‌هاست. بنابراین از ویژگی‌های تمدن نبوی، علم‌گرایی است.

تولید دانش و یا به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ، جنبش نرم‌افزاری یک اصل بنیادی است . از سخنان پیامبر(ص) این نکته به دست می‌آید که کلید این جنبش ، « پرسش علمی » است و با این عمل است که درهای بسته‌ی معادن علم فتح می‌شود و همه‌ی دست‌اندرکاران آن از پاداش الهی برخوردار می‌گردند، آنجا که فرمود: العلم خزائن و مفاتیحه السؤال ، فاسألوا رحمکم الله فانه یؤجر اربعه : السائل و المتکلم و المستمع و المحب لهم . علم را گنجینه هایی است که کلیدهای فتح آن سؤال است . پس خدایتان رحمت کند ، بپرسید که با این کار چهار نفر پاداش می‌گیرند: پرسشگر ، پاسخگو ، شنونده و دوستدار آنان .

3. عدالت‌گستری:

شاخص دیگر تمدن نبوی عدالت‌گستری است رسول خدا در تعریف آن می‌فرماید:«من صاحب الناس بالذی یحب ان یصاحبوه کان عدلا»بر این مبنا تمدن نبوی بر انصاف بنا نهاده شده است ، یعنی آنچه را بر خود نمی‌پسندی بر دیگران نیز مپسند. در این تمدن به فرموده پیامبر؛ ظلم نیست، دروغ وجود ندارد، خلاف وعده عمل نمی‌شود:
«من عامل الناس فلم یظلمهم و حدثهم فلم یکذبهم و وعدهم فلم یخلفهم فهو ممن کملت مروئته و ظهرت عدالته و وجبت اخوته و حرمت غیبته»کسی که در رفتار با مردم ستم نکند و چون سخن گوید دروغ نگوید و چون وعده دهد ، خلاف نکند ، از کسانی است که مروتش کامل و عدالتش آشکار شده است و برادری با او واجب و غیبتش حرام است.عدالت در این تمدن از اهمیت بالایی برخوردار است: چون ازجمله فلسفه‌ی بعثت انبیاء الهی است؛
و لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسط (حدید: 25 )خداوند رسولان را با معجزات به همراه کتاب و میزان مأمور نمود تا آنان با بستری که فراهم می‌کنند ، مردم خود قیام به قسط کنند.

4.آزادی و خلاقیت:

خلاقیت مهم‌ترین بعد ماهوی انسان است و درواقع اندیشه و دانش و دانایی در خدمت خلاقیت است و چنان‌که می‌دانیم ملت و کشوری که بتواند خلاقیت بیشتری داشته باشد در عرصه تمدن سازی نقش برتری می‌یابد. خلاقیت نیز درگرو آزادی است. بدیهی است آزادی به‌عنوان نردبان خلاقیت غیر از رهایی به‌عنوان نردبان شهوت است. آزادی در خلاقیت، ثمره‌اش تولید علم و فن‌آوری و رهایی محصولش تخریب هویت انسانی. رویکرد دولت نبوی بیانگر ابعاد مختلفی از خلاقیت و نوع آوری های فکری و تمدنی است.

مراد این است که ملت و دولت و انقلابی که داعیه تمدن سازی دارد به‌ضرورت باید علل فروپاشی تمدن‌ها را نیز محاسبه و درک کند. تکریم دانش و دانشمندان و نظریه‌پردازان و ایجاد فضای شوق‌انگیز خلاقیت، شرط تحقق تمدن نوین اسلامی و البته بهره‌گیری از تجربه دیگران-حتی آنانی که از جهت اعتقادی موردپذیرش ما نیستند. این حکمت درخشنده امام علی که «خذا العلم و لو من اهل النفاق» حکمتی است که نقش و ارج دانش را می‌نمایاند.

در یک نگاه کلان باید گفت که اصالت الله و کرامت انسان در مقابله با اومانیسم ، طبیعت‌محوری و اصالت دنیا ، علم‌گرایی در تضاد با جهل عدالت‌گستری در برابر ظلم‌ستیزی ، ولایت مداری در مقابله با حاکمیت طاغوت ، آزادی عقلانی و شرعی در تضاد با ولنگاری اخلاقی و هواپرستی ، پایداری و آمادگی در برابر سستی ، انفعال ، غفلت و تنبلی و سرانجام اصلاح گری در تضاد با فساد .این هفت شاخص ، هدایتگر ما در تمدن سازی نوین اسلامی با الهام از تمدن ایده آل نبوی است که روح حاکم بر نظام فکری ، ارزشی و رفتاری در این تمدن است .

حال در چنین شرایطی:

1.اراده تمدن سازی در انقلاب و دولت و ملت ما تحقق‌یافته است

2.اسلام و ایران تجربه و سابقه تمدن سازی دارند.

3.شرط تمدن سازی، تحقق خلاقیت است.

4.تحقق خلاقیت متکی به دانش دانایی است.

به‌این‌ترتیب، در ربع آخر قرن چهاردهم که نقشی تعیین‌کننده در تحقق بخشیدن به تمدن نوین اسلامی دارد، سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های کلان کشور از اهمیت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود. اگر گزاره‌های فوق را بپذیریم باید سیاست‌گذاری کشور در جهت تقویت علمی،ایجاد فضای خلاقیت، افزایش شناخت و..باشد تا با تکیه‌بر تجربه و اراده تمدن سازی، شاهد عصر زرین دیگری در تاریخ اسلام و ایران باشیم.



اضافه کردن دیدگاه جدید

  

Xتبلیغات